SINAÎ VE TIBBİ GAZLARIN ÜRETİMİ, DOLUMU, SATIŞI İLE İLGİLİ DAĞITIM ŞİRKETLERİ, YETKİLİ BAYİLERİN VE KULLANICILARIN UYMALARI GEREKEN USUL VE ESASLARA İLİŞKİN TEBLİĞ

TEBLİĞ NO: (SGM 2008/ ... )

ORİJİNAL TASLAK

BİZİM ÖNERİLERMİZ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

               Amaç

MADDE 1- (1) Bu Tebliğ, sınaî ve tıbbi gazların tüplü veya dökme olarak; üretim, dolum, satış ve dağıtım faaliyetlerinin yürürlükle olan teknik düzenlemelere uygun gerçekleştirilmesi suretiyle toplumun can ve mal emniyeti ile çevre güvenliğini sağlamayı amaçlamaktadır.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, sınaî ve tıbbi gazların üretim, doldurma, boşaltma, depolama, taşıma, test ve bakım işlerini yapanlarla, bu gazları dökme veya tüplü olarak tüketen kullanıcılar ve yetkili bayilerin uymaları gereken usul ve esasları kapsar.

Öncelikle, bu  tebliğin kapsamına Sınai gaz ekipmanları üretici ve satıcılarının da dahil edilmesini öneriyoruz.

 Esasen yurt dışında pek çok ülkede aynı uygulama vardır

Ayrıca,

Sınai Gaz firmalarının çoğu müşterilerinin isteği üzere CO2, LPG de satıyor ve CNG de satmak istiyor madde kapsamı bunları da kapsayacak şekilde değiştirilse iyi olur

Dayanak

    MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 18/1/1985 tarih ve 18639 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan  3143 sayılı Sanayi ve Ticaret Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

    MADDE 4- (1) Bu Tebliğde geçen;

    a)  Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,

   b) Çözünmüş Gaz: Tüpü dolduran gözenekli maddeye emdirilerek çözündürülen gazı, (Asetilen).

   c) Dolum Tesisi: Üretici firmaya veya üretici firma ile bayilik sözleşmesi olan yetkili dolum bayisine ait, ilgili mevzuata uygun olarak kurulan, gerekli izin, ruhsat ve belgelere haiz, bünyesinde ayrıca tüp test istasyonu bulunan, sınaî ve tıbbi gazların taşınabilir sıvı kaplarına, tüplere dolumunun gerçekleştirildiği tesisi,

               ç) Kriyojenik Tank: -100 ^oC ve daha düşük kaynama noktasına haiz sıvılaştırılmış gazların depolanması ve nakliyesinde kullanılan, çift cidarlı, vakum izoleli tankı.

               d) Manifold: Birden fazla tüpün bir çelik konstrüksiyon içinde birbirine bağlı olduğu tüp demetini.

               e) Sıvılaşan Gaz: Dolum basıncı ve sıcaklıklarında sıvılaşan gazı, (Karbon Dioksit, Protoksit D’Azot vb.)

    f) Sıvılaştırılmış Gaz: Kaynama noktasının altına soğutularak kriyojenik kaplarda depolanan ve nakledilen sıvılaştırılmış gazı (sıvılaştırılmış oksijen, azot, argon, metan, hidrojen, helyum vb.)

g) Standart: Üzerinde mutabakat sağlanmış olan, kabul edilmiş bir kuruluş tarafından onaylanan, mevcut şartlar altında en uygun seviyede bir düzen kurulmasını amaçlayan, ortak ve tekrar eden kullanımlar için ürünün özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması ihtiyari olan düzenlemeyi,

    ğ) Sürekli Gaz: Dolum basıncı ve sıcaklıklarında sıvılaşmayan gazı, (Oksijen, Azot, Argon, Hidrojen, Metan, Helyum vb.)

   h) Taşınabilir Sıvı Kapları: Düşük miktarda dökme gazın taşınması için üretilmiş çift cidarlı, vakum izoleli, basınçlandırılabilir veya basınçlandırılamayan tipleri olan, (Hacmi 1500 litreye kadar olan) taşıma kaplarını,

ı) Teknik Düzenleme: Bir ürünün, ilgili idari hükümler de dahil olmak üzere, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması zorunlu olan her türlü düzenlemeyi,

i) Tüp: Hacmi 150 litreye kadar olan, taşınabilir, gazların depolanması, kullanılması ve nakliyesinde kullanılan basınçlı kabı,

j) Uygunluk İşareti: İlgili ürünün, yönetmeliklerinde belirtilen sağlık, güvenlik çevrenin ve tüketicinin korunması gereklerine uygun olarak üretildiğini ve pazara sunulduğunu, ifade eden özel işareti.

k) Üretici: 24/04/1957 tarihli ve 9593 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu gereğince “Sanayi Sicil Belgesi”ne sahip gerçek veya tüzel kişiler olup,  şirket ana sözleşmesinde sınaî ve tıbbi gazların tüplü ve dökme olarak üretim, ithalat, satış ve dağıtımı ana faaliyet konusu olarak tescil edilmiş olan, sınaî ve tıbbi gazları mevzuata ve standartlara uygun olarak üretenler,

    l) Yetkili Dağıtım Bayi: Üretici firma tarafından, sınaî ve tıbbi gazların satış, pazarlama ve nakliye hizmetlerini yapabilmesi için yetkilendirilmiş, bayilik sözleşmesi yaptıkları üretici firmanın tescilli markası ve amblemini taşıyan, gerçek veya tüzel kişiyi,

m) Yetkili Dolum Bayi: Üretici firma tarafından, sınaî ve tıbbi gazların satış, pazarlama ve nakliye hizmetlerini yapabilmesi için yetkilendirilmiş, üretici firma ile yapmış oldukları sözleşmede belirtilen sıvı oksijen ve/veya sıvı karbondioksit gazlarının dolumunu yapan, bayilik sözleşmesi yaptıkları üretici firmanın tescilli markası ve amblemini taşıyan, gerçek veya tüzel kişiyi,

    n) Yetkili Tali Bayi: Yetkili dolum veya dağıtım bayisi tarafından, sınaî ve tıbbi gazların satış, pazarlama ve nakliye hizmetlerini yapabilmesi için yetkilendirilmiş, bayilik sözleşmesi yaptıkları dolum veya dağıtım bayisinin bağlı olduğu üretici firmanın tescilli markası ve amblemini taşıyan,  gerçek veya tüzel kişiyi,

ifade eder.

Sınai gaz tanımının

a-     likid

b-     likid olmayan

c-     çözünmüş

gazlar şeklinde olması daha genel bir ifade kazandıracaktır

Ayrıca tüp tanımı aliminyum ve komposit tüpleride kapsamalıdır

c- Dolum tesisi tanımından “bünyesinde ayrıca tüp test istasyonu bulunan” ifadesinin çıkarılmasını öneriyoruz. Bunun sebebini ileride açıklıyacağız

Ç- kriyojenik tank tanımındaki ısının -100 dereceden -56.6 dereceye düşülmesini öneriyoruz.

i- bu fıkranın tamamen kaldırılması yerinde olacaktır. Çünkü hacmi 150 litreden daha fazla olan jumbo tüpler var.

k- Üretici tanımından “şirket ana sözleşmesinde sınaî ve tıbbi gazların tüplü ve dökme olarak üretim, ithalat, satış ve dağıtımı ana faaliyet konusu olarak tescil edilmiş olan” ifadesinin çıkarılmasını teklif ediyoruz.

Çünkü ana faaliyet konusu gaz üretimi olmayan ama önemli miktarlarda yan ürün olarak gaz üreten demir çelik ve Petro kimya fabrikaları var.

l- Yetkili dağıtım  bayi tanımının aşağıdaki şekilde yapılmasının daha uygun olacağı görüşündeyiz.

  “Sınaî ve tıbbi gazların satış, pazarlama ve nakliye hizmetlerini yapan gerçek veya tüzel kişi”

m- Yetkili dolum bayi tanımının sadece sıvı oksijen ve veya sıvı karbon dioksitle sınırlandırılmaması gerekir. Zira LNG, sıvı narkoz,helium  aynı durumdaki likidleştirilmiş gazlardır.

Genel esaslar

MADDE 5- (1) Bu Tebliğin konusu olan sınaî ve tıbbi gazlar ile bu gazların  taşındıkları veya depolandıkları tüp, tank, kaplar özelliklerine göre, kapsamında yer aldığı 22/01/2007 tarih ve 26411 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (97/23/AT), 05/06/2002 tarihli ve 24776 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (99/36/AT) ve ulusal şartlar nedeniyle zorunlu uygulamada olan standartlar ile ilgili teknik mevzuat gerekliliklerine uygun olmalı ve bunun göstergesi olan CE, π, ε gibi uygunluk işaretlerini taşımalıdır

Genel esaslar bölümündeki  ε  sembolünün neyi ifade ettiğini anlamadık.

İKİNCİ BÖLÜM

Tüplü Sınaî ve Tıbbi Gaz Uygulamaları

               Sınaî ve tıbbi gazların tüplü olarak piyasaya arz şekli

               MADDE 6– (1) Sınaî ve tıbbi gazlar, 5 inci maddede yer alan teknik mevzuata uygun olarak imal edilmiş tüpler ve manifoldlar  içerisinde,  piyasaya arz edilir. Tüplerin kapsadıkları gazlara göre işaretlenmesi, etiketlenmesi, 5 inci maddede yer alan teknik mevzuata uygun olarak üretici firmalar veya yetkili dolum bayileri tarafından gerçekleştirilir. Üretici ve yetkili dolum bayileri dışında tüp dolumu yapılamaz. 

               (2) Sınaî ve tıbbi gaz uygulamalarında kullanılan diğer ekipmanlar (vana, basınç düşürücüler vb.) 5 inci maddede yer alan teknik mevzuata uygun olmalıdır.

Bu maddenin uygulanabilmesi için belirli bir geçiş sürecinin verilmesi gerekir

Çünkü piyasada çok sayıda CE ve Pi damgasız tüp vardır ve bunların yeniden teste tabi tutulması için geçiş dönemine ihtiyaç vardır

Tüplerdeki gaz miktarının kontrolü

               MADDE 7- (1) Sürekli gazlar 5 inci maddede yer alan teknik mevzuata uygun olarak imal edilmiş tüplere, basınç kontrolü yapılarak doldurulur. Tüplere tüp üzerinde yazılı bulunan işletme basıncı kadar dolum yapılır. 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu gereği eksik dolum yapılamaz. Bu gazlarda, tüp içerisine sıkıştırılmış gaz miktarı, 15°C referans sıcaklık kabul edilerek aşağıdaki formüle göre metreküp cinsinden hesaplanır.

                                            V2 = (M x P x V1) / (g x R x T x zpt)

               M  =  gazın mol ağırlığı (kg/mol)

               g    =  gazın yoğunluğu  (kg/m³)( 15 °C ‘de)

               P   =  dolum basıncı (bar)

               V1 =  tüpün su hacmi (m3)

               V2 =  gaz hacmi (m3)

               R   =  gaz sabiti (0.08314 lt.bar/mol.°K )

               T   =  dolum sıcaklığı,  288.15 Kelvin ( 15 °C )

               zpt =  sıkıştırılabilirlik faktörü (Dolum basıncı ve 15°C referans sıcaklık baz alınarak)

               (2) Sıvılaşan gazlar ilgili teknik mevzuata uygun olarak imal edilmiş tüplere, standart dolum faktörleri ve tüp deney basınçları göz önüne alınarak, kantar üzerinde ağırlık kontrolü yapmak suretiyle doldurulur. Bu tüplere doldurulacak gaz miktarı, dolum faktörü ve tüpün su hacminin çarpılması ile kg cinsinden hesaplanır.

               (3) Çözünmüş gazlar (Asetilen) teknik dokümanlarda ve ilgili standartlarında belirtildiği şekilde imal edilmiş tüplere bir çözücü sıvı içerisinde doldurulur.

Dolum tesislerinde kalibre edilmiş en az bir manometre ve dolum yapılan  her  rampada da en az 2 manometre olmalı ve dolum esnasında rampadaki  manometrelerle basınç kontrolu yapılmalı gerekirse basınç kalibre edilmiş manometre ile de doğrulanmalıdır.

Çözünmüş gazlar (Asetilen) teknik dokümanlarda ve ilgili standartlarında belirtildiği şekilde imal edilmiş tüplere bir çözücü sıvı içerisinde doldurulur. Asetilen tüpü üzerinde gösterilen dara tüpün asetonlu darasıdır. Bu dara düşükse asetonla tamamlanır. Tüpteki asetilen dolum öncesi ve sonrası ağırlık ölçümleri ile belirlenir. Ve  tüpün içindeki asetilen miktarı ( kg) tüpün üzerindeki etikete yazılması gerekir.

Sınaî ve tıbbi gaz tüplerinin dolum yeri ve şekli

               MADDE 8– (1) Sınai ve tıbbi gaz tüpleri, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve emniyet kuralları dikkate alınarak; üretici firma veya yetkili dolum bayisine ait dolum tesislerinde doldurulur. Üretim ve dolum tesislerinin kurulması, işletilmesi ile ilgili hususlarda ilgili Bakanlıklarca yürürlüğe konulan mevzuata uyulması, gerekli izin ve ruhsatların alınması zorunludur.     

               (2) Tıbbi amaçlı gaz üretimi ve dolumu yapan firmaların üretim ve dolum yerlerinin, tıbbi gazların üretimi ve tüplere dolumu için 23/10/2003 tarihli ve 25268 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Beşeri Tıbbi Ürünler İmalathaneleri Yönetmeliği”nde belirtilen esaslara uygun olmalıdır. Tıbbi gaz üretimi ve/veya dolumu yapan firmaların, Sağlık Bakanlığından gerekli izinleri alması ve farmakopilere uygun üretim ve/veya dolum yapması zorunludur.                           

               (3) Sınaî ve tıbbi gazların üretimi ve tüp dolumunun gerçekleştirildiği tesisler, asgari aşağıdaki gerekleri sağlamalıdır.

       a) Tüp dolumunun gerçekleştiği alanlar hafif ve yanmaz çatılı olmalıdır.

       b) Doğal veya mekanik yeterli havalandırma sağlanmalıdır.

       c) Yeterli ışık bulunmalıdır. Yanıcı gazların dolumlarının yapıldığı alanlarda elektrikli cihazlar ve tesisat ile ışık kaynakları ark sızdırmaz (ex-proof) özellikte olmalıdır.

       ç) Yanıcı ve toksik gazların üretiminin, dolumlarının yapıldığı tesislerde çalışanların biriken elektrostatik yükü tesise girişte boşatmalarını sağlayan topraklama levhaları bulunmalıdır.

       d) Yanıcı ve toksik gazların üretiminin, dolumlarının yapıldığı tesislerde paratoner sistemi bulunmalı ve her yıl kontrol edilmelidir.

       e) Tesise giriş ve çıkışlar, acil durumlarda kolaylıkla gerçekleştirilebilecek şekilde olmalı, kapılar dışarı doğru açılmalıdır.

       f) Duvar ve kapılar, yanmaz malzemeden olmalıdır.

               (4) Sınaî ve tıbbi gazların üretimi ve dolumunda çalışan personel, aşağıdaki konularda eğitilmiş ve sertifikalandırılmış olmalı, bu sertifika çalıştığı tesiste bulunmalıdır.

       a) Gaz imalatı, tüp dolumu ve depolanması sırasında meydana gelebilecek tehlikeler,

       b) Gazlar hakkında genel bilgi ve tehlike özellikleri,

       c) Basınçlı gaz tüpleri, tankların özellikleri, vana standartları,

       ç) Gaz kaçağı, yangın ve diğer acil durumlarda yapılacaklar,

       d) Tıbbi gazların dolumunda uyulacak ek kurallar.

               (5) Sınaî ve tıbbi gaz üretimi ve tüplerinin dolumu, iş güvenliği talimatlarına uygun olarak yapılmalıdır. Talimatlar aşağıdaki bilgileri içermelidir:

       a) Mesleki risk analizi ve olası tehlikelerin belirtilmesi,

       b) Kişisel ve toplu koruma yöntemleri,

       c) Çalışma metotları,

       ç) Hazırlık safhası, iş süresince ve iş bitiminde hazırlanmış dokümantasyon.

               (6) Oksijen, Protoksit D’ Azot gibi oksitleyici gaz üretimi ve dolumu yapılan tesislerin servisinde çalışan veya bu gazla dolum yapan kişilerin kıyafetleri ve diğer koruma ekipmanları yağdan arındırılmış olmalıdır. Bu tesislerdeki oksijen veya oksijen yüzdesi yüksek gaz karışımlarına ait tesisatlar, yağ ve petrol gibi maddelerden arındırılmalıdır.

               (7) Tüplerin, dolum öncesi ilgili mevzuata uygunluğu ve test periyodu kontrol edilmelidir.

               (8) Dolum sırasında ve sonrasında, gerekli kayıtlar tutulur ve izlenebilirlik sağlanır. Tüp boyun kısmı üzerine gaz cinsi, uyulması gerekli güvenlik kurallarını belirten kısa bir talimat içeren etiket yapıştırılır. Bu etiketin üzerinde dolumu yapan firmanın ünvanı, adres ve telefonu bulunmalıdır. Dolu tüp vanalarının gaz çıkış ağızları, dolumu yapan firmanın ünvanı veya logosunu taşıyan bant, ısı ile daralan streç bant vb. yöntemlerle kapatılır.

İlave:

g) Dolum mahallerinde dolu tüpler depolanamaz . Biri diğerinden etkilenen gazlar aynı mahalde  doldurulamaz ve dolum mahallinde bir arada bulundurulamaz.( asetilen, CNG, azot prodoksit  ve Oksijen gibi )

h) Dolum mahallerindeki gaz taşıyıcı borular açıktan ve tavana yakın bir yükseklikten geçirilmelidir.

Üretim ve dolum tesislerinde en az

 bir mesul işletme müdürü olmalıdır

 Ayrıca

Tanker şöförleri,

Tüp kabul ve Dolum personeli,

 Tüp dağıtım elmanları,

 Test ve muayene elemanları,

 TMMOB den veya yetkili bir başka kurumdan işin özelliklerine uygun  eğitim almalı ve sertifikası olmayan eleman çalıştırılmamalıdır.

İlave:  Bakanlık tarafından verilen  ölçüye ve renge  uygun olarak her tüpe valf ve tüp boynu arasına takılacak şekilde üzerinde ne zaman teste tabi tutulacağı belirten ve  uzaktan belli olan plastik boyun bilezikleri  olmalıdır. 

Sınaî ve tıbbi gaz tüplerinin kullanıcılara intikali

               MADDE 9- (1) Sınaî ve tıbbi gaz tüplerinin kullanıcılara intikali sadece üretici firmalar ve üretici firmaların yetkili dolum, dağıtım ve tali bayileri vasıtasıyla yapılır. Bunların dışında hiçbir kişi ve kurum tarafından pazarlanmak amacıyla hiçbir yerde bulundurulamaz ve satılamaz.

               (2) Yükleme, nakliye, boşaltma işlerinde ya da tesis içi nakliyede kullanılan nakliye araçlarının ölçüleri, gaz tüpleri ve kaplarının büyüklüklerine uygun olmalıdır.

İlave;  (3) Tüpler dik ve kapakları takılı emniyet tedbirleri alınmış olarak nakledilmelidir.

           (4) Tüplerin nasıl ve hangi amaçlarla kullanılmamasını anlatan resimli afişler gaz tedarikçileri tarafından, kullanım yerine verilir ve uygun ve görünen bir yere asılır.

( yağla temas , kaynak, destek, yuvarlama, gaz aktarma vs gibi durumlar )

Tüp taşıyan araçların ön ve arkalarında uluslararası uygulamalara uygun olarak tehlikeli madde taşındığını gösteren kavuniçi renginde plaka takılı olmalıdır.

Üretici firmanın sorumlulukları

               MADDE 10- (1)  Üretici firmalar kendi adına tescillenmiş tüpler ile yetkili bayiler ve müşterileri tarafından dolum tesisine dolum için getirilen tüplerden, 5 inci maddede yer alan teknik mevzuata uygun olanların doldurulmasından  bu tüplerin periyodik muayene ve bakım kontrolünden sorumludur.

               (2) Üretici firmalar, tüplerin ve ürünün kullanımı sırasında uyulması gereken hususlarla ilgili olarak, 11/03/2002 tarih ve 24692 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Güvenlik Bilgi Formlarının Düzenlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği” uyarınca, hazırlanmış güvenlik bilgi formları ve kullanma kılavuzlarının müşterilerine ve yetkili bayilerine ücretsiz olarak verilmesini sağlamak mecburiyetindedir.

Tüplerin periyodik test, muayene ve bakımı

               MADDE 11- (1) Tüp dolumu yapılan tesislerde dolumu yapılan gaz tüplerinin test, muayene ve bakım işlerinin yapılması zorunludur. Üretici firmalar ve yetkili dolum bayileri, dolum yaptıkları gazların tüplerinin 5 inci maddede yer alan ilgili teknik mevzuatta belirtilen periyodik test, muayene ve bakımlarına esas teşkil edecek ekipmanı, vana takma ve sıkma işlemlerini de yapabilecek test ünitelerini kendi dolum tesislerinde kurmak, bu konuda gerekli eğitimi almış personeli istihdam etmek zorundadır.

               (2) Tüp test ünitelerinin Bakanlıkça verilen “Basınçlı Gaz Tüpleri Periyodik Muayene, Deney ve Bakım Yeterlilik Belgesi”ne sahip olması zorunludur. Söz konusu belgeye sahip olmayan ünitelerde periyodik test ve muayene yapılamaz, yapılan işlemler geçerli kabul edilmez.

               (3) Basınçlı Gaz Tüpleri Periyodik Muayene, Deney ve Bakım Yeterlilik Belgesi, 28/2/1995 tarihli ve 22216 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Mecburi Standard  95/13–14” sayılı Tebliğe göre Bakanlık Sanayi ve Ticaret İl Müdürlükleri tarafından verilir.

Test istasyonlarında bulunması gereken ekipmanlar:

1. Otomatik hidrolik test makinesi
2. Ultrosonik muayene cihazı
3. Valf sökme/takma makinesi
4. İç cidar kontrolu ve temizlik cihazı
5. Dış cidar kontrolu ve temizlik cihazı
6. Tüp çevresi ölçüm aparatları

veya su ceketi sistemi

7. Tüp kurutma cihazı
8. Diş kontrolu
9. Markalama
10. Boyama kabini

Dolum tesislerinde tüp testi yapılmasına aşağıdaki nedenlerle itiraz ediyoruz.

1. İstasyon maliyeti yüksektir. Türkiyede 150 den fazla dolum tesisi vardır. Her istasyonda test istasyonu kurmak kaynak israfıdır.

    Dolum yapılabilecek tüplerin tespiti

               MADDE 12- (1) 5’nci maddede yer alan ilgili teknik mevzuata göre periyodik muayenesi yapılmamış, uygun olmayan tüplere dolum yapılamaz, yaptırılamaz ve bu tüpler piyasaya arz edilemez. Üretici firmalar kendilerine ait ve yetkili dolum bayileri de anlaşmalı oldukları üretici firmaya ait tüplerin dışındaki tüplere dolum yapamaz, yaptıramaz ve bu tüpleri piyasaya arz edemez.

               (2) Yurt dışından hurda statüsünde ithal edilen veya yurt içinde hurdaya ayrılan tüpler ilgili standartlarda belirtildiği şekilde imha edilir. Bu tüplerin tamiri ve dolumu yapılamaz.

               (3) Yurtdışından gaz ithali amacıyla ithal edilen dolu tüpler ithalatı yapan üretici adına tescil edilmedikçe yurt içinde doldurulamaz ve piyasaya arz edilemez. Tüplerin üretici adına tescillenmesi ve mülkiyeti aşağıda belirtildiği şekilde gerçekleştirilir.

                   a)  Tüplerin boyun kısmında veya tüp kloret kısmında, tüp imalatçısının markasının yanı sıra, tüpü adına tescillenen üreticinin markası yazılmış olmalıdır. Bu yazı/marka, imalat sırasında tüp üreticisi tarafından boyun kısmına standartlara uygun olarak kazınma veya tüp kloret bileziği üzerinde kabartma şeklinde yerleştirilmiş olmalıdır.

               b) Tüp imalatçısı firma, adına tüp imalatı yaptığı ve satışını gerçekleştirdiği gaz üreticisine ilişkin tüplerin seri numarası, imalat tarihi, kalite kontrol bilgilerini içeren kayıtları tutar.

               c) Üretici, yetkili dolum, dağıtım ve tali bayiler, tüp satıcıları, aracılar, tüp depoları, kullanıcılar vb. sahalarda bulunan tüplerin talep edildiğinde mülkiyetlerini ispatlamak zorundadır. Tüp üzerindeki marka ve orijinalliği kontrol edilir. Şüphe duyulması halinde tüplere ait irsaliye ve fatura gibi satış kayıtları, seri numaralarını kapsayan tüpün imalatçısı tarafından tanzim edilmiş kayıtların ibrazı talep edilir. Gerektiğinde tüpün alındığı firmadan ve sırasıyla üreticiye gidene kadar aradaki diğer firmalardan da bu bilgiler istenir. Üretici, yetkili dolum, dağıtım ve tali bayiler, tüp satıcıları, aracılar, tüp depoları,  vb. kuruluşların bu belgeleri ibraz edememesi veya anlaşması olmayan bir üreticinin veya onun yetkili bayisinin dışında tüpler bulundurması durumunda, gaz üreticisinin ve tüp imalatçısının defter ve satış kayıtları esas alınarak tüpler gerçek sahibine teslim edilir.

               ç) İthal edilen tüpler için, tüp imalatçı markası, tüp seri numarası, imalat tarihi, kimlik bilgilerini içeren ve tüp imalatçısının düzenlediği orijinal kayıtların ibrazı zorunludur. Bu kayıtlarda üretici mülkiyet bilgilerinin bulunması ve tüplerin ilgili teknik mevzuata uygunluğunun belgelenmesi gerekir. Bu şartları sağlamayan tüpler, hurda statüsünde ithal edilmiş varsayılır ve kesinlikle doluma alınamaz.

               d) Tüplerin üzerlerindeki tanımlama, barkod ve izlenebilirlik vb. etiketleri sökülemez, yazılı veya soğuk damga ile yer alan markalama tahrip edilemez.

               (4) Yukarıda belirtilen şartlara uymayan tüplerin dolumuna Bakanlıkça izin verilmez. Ayrıca, ilgililer hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur.

2. Test elemanlarının eğitimi ve istihdamı  dolum tesisi için yüktür.

Sırf bu nedenle dolum tesisleri gerekli özeni göstermiyeceklerdir

3. Herhangi bir test istasyonunda yapılan test bir diğer dolum istasyonu tarafından haklı olarak  kabul edilmemektedir. Çünkü piyasadaki çok sayıda  tüpün testi sahtedir.

Biz Tüp test istasyonlarının PED ve TPED’e uygun olarak akredite olmuş veya akredite bir kuruluş tarafından yetkilendirilmiş Bağımsız firmalara yaptırılmasını öneriyoruz.

Bu şekilde tüpler gereği  gibi test edilecek, sertifikalandırılacak, Tüplerin sicil dosyaları tutulacak ve mülkiyet konusundaki kargaşa bitecektir.

 Tahminlerimize göre Türkiyedeki tüplerin

Testleri 10 test istasyonu tarafından yapılabilir.

Bu istasyonlar kolaylıkla denetlenebilir ve bu istasyonlara bazı ek görevlerde  verilebilir.

Bu şekilde birkaç yıllık geçiş sürecinde CE veya Pİ damgası olmayan tüm tüpler kontrol edilip sicillendirilecektir.

Önemli bir konuda Testi geçemeyen tüplerin değişik sebeplerle çoğu kez olduğu gibi sahibine iade edilmesidir

Maalesef bu tüpler bir başka test  istasyonunda testi geçmekte ve doldurulmaktadır.

Biz yaptığımız konuşmalarda birçok test elamanının yeterli bilgiye sahip olmadığını ve testin sadece hidrolik test ten ibaret olduğunu sandığını gördük.

Eğer bağımsız test firmalarına bu görev verilirse piyasadaki tüm tehlikeli tüpler

imha edilebilecektir.

Mülkiyeti dolum tesisine ait olmayan tüplerin dolumunda mesuliyetin dolum tesisine aktarılması şartıyla dolum yapılması için izin verilmelidir. Çünkü çok sayıda sanayi firmasının yada hastanenin kendi demirbaş tüpleri vardır ve bu tüpler hizmettedir.

Yetkili dolum, dağıtım ve tali bayilerin sorumlulukları

               MADDE 13- (1) Yetkili dolum bayileri dolum yaptıkları gazların tüplerinin 5 inci maddede yer alan teknik mevzuata uygunluğundan ve periyodik muayene ve bakım durumunun kontrolünden sorumludur.

               (2) Yetkili bayiler tüplerin ve ürünün kullanımı sırasında uyulması gereken hususlarla ilgili olarak, ürüne ilişkin güvenlik bilgi formları ve kullanma kılavuzunun müşterilere verilmesini sağlamak mecburiyetinde olup, bu hizmete ilişkin ücret talebinde bulunamazlar.

               (3) Yetkili Bayiler, müşterilerin veya yetkili tali bayilerin ilgili personeline eğitim verilmesi konusundaki taleplerini karşılamak ve katılımcılar ile eğitmenlerin imzasını almak suretiyle bunu belgelendirmekle yükümlüdürler.

               (4) Yetkili bayiler üretici firma ile sözleşme yapmak ve sadece sözleşmeli olduğu üretici  firmadan aldığı gazları satmak zorundadır.

               (5) Yetkili dolum ve dağıtım bayileri, üretici firmanın uygun göreceği gerçek veya tüzel kişilere tali bayilik verebilirler. Bunun için tali bayilerle hukuki geçerliliği olan sözleşme yapmak ve yaptıkları sözleşmeleri bayisi oldukları üretici firmaya vermek zorundadırlar.

               (6) Yetkili bayiler, anlaşma yaptıkları üretici firmanın tescilli markası ve amblemini görülebilecek şekilde asmak zorundadırlar.

               (7) Yetkili bayiler bu Tebliğde belirtilen üretici firma özelliklerine haiz olmayan üreticiler ile bayilik veya gaz alım sözleşmesi yapamazlar. Bu firmalardan almış oldukları gazların dolum, pazarlama, satışı ve dağıtımını yapamazlar. Yetkili bayiler hiç bir şekilde tüpten tüpe aktararak dolum yapamazlar.

               (8) Tıbbi gaz dolumu, depolaması ve dağıtımı yapan bayilerin, Sağlık Bakanlığından üretim iznine haiz üretici ile sözleşme yapması ve gerçekleştirdikleri faaliyetleri için Sağlık Bakanlığından izin almaları zorunludur. Bu şartları yerine getirmeyen bayiler tıbbi amaçlı gaz dolumu, pazarlaması, satışı ve dağıtımı yapamazlar.

               (9) Yetkili dolum bayileri; 12 nci maddede belirtilen şartları sağlamayan, tüplere dolum yapamaz ve yaptıramazlar.

               (10) Yetkili dolum bayileri; üretici şirket ile yapmış oldukları sözleşme kapsamı dışındaki, sınaî ve tıbbi gaz tüplerini tesislerinde bulunduramaz ve dolduramazlar, bu ve diğer gazları başka gazlar ile karıştıramazlar.

 Tüpler ihtiva ettikleri gazın cinsine göre belirlenmiş renklere boyanmalıdır.

Dolum ve dolum tesisi ile ilgili bilgiler ve ihtiva ettiği gaz dolaysıyla dikkat edilmesi gereken hususlar tüp üzerine yapıştırılan bir band ile açıklanmalıdır.

Bu fıkraya işlerlik kazandırmak son derecede zordur. Esnetilmesi gerekir.

Kullanıcıların uymaları gereken hususlar

               MADDE 14- (1) Kullanıcılar, tüpleri ve tüp donanımlarını, güvenlik bilgi formlarına, kullanma kılavuzlarına ve üretici talimatlarına uygun olarak kullanmakla yükümlüdür.

               (2) Tüplerin kullanıcının işletmesinde depolanması ve nakledilmesi sırasında ilgili güvenlik kurallarına uygun hareket edilmelidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Dökme Sınaî ve Tıbbi Gaz Uygulamaları

               Sözleşme yapma zorunluluğu

               MADDE 15- (1) Piyasada dökme gaz olarak tabir edilen sıvılaştırılmış sınaî ve tıbbi gazları alacak kullanıcı ve yetkili dolum bayileri, dökme gaz alımı yapmadan ve işyerlerinde sınai ve tıbbi gaz depolama tankları, tesisatı kurulmadan önce, üretici firmalarla hukuki geçerliliğe sahip sözleşme yapmak zorundadır.

               (2) Sınaî ve tıbbi gazların dökme olarak satış ve pazarlamasını ancak üretici firmalar yapabilir. Üretici firma, dökme gaz ikmalini, teknik yönden uygun olması kaydı ile varsa kullanıcının sahasında kurulu kullanıcıya ait doluma uygun depolama tankına yapabilir veya sözleşme süresince kendine ait bir tankı kullanıcı ve yetkili dolum bayisine sözleşme süresince kiralayabilir.

Üretici firmanın sorumlulukları

               MADDE 16- (1) Üretici firmalar ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından yürürlüğe konulan kanun, tüzük ve yönetmeliklere uymak, gerekli izin ve ruhsatları almak zorundadır.

               (2) Gerekli izinleri bulunmayan şirketler, dökme gaz pazarlama, satış, dağıtım ve tüp bakım onarımı ve hidrostatik testlerini yapamazlar.

               (3) Üreticilerin; üretim cinsi oksijen, azot ve argon ise, çalışır durumda en az bir hava ayrıştırma tesisine; üretim cinsi karbondioksit ise, çalışır durumda en az bir üretim tesisine sahip olmaları gerekmektedir.

               (4) Dökme gazın, ilgili mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş sınaî ve tıbbi gaz tanklarına emniyetli bir şekilde taşınmasından ve dolumundan sorumludur.

               (5) Üretici firmalar, dökme gazların kullanımı sırasında uyulması gereken hususlarla ilgili olarak, güvenlik bilgi formları ve kullanma kılavuzunun müşterilere ve yetkili dolum bayilerine verilmesini sağlamak mecburiyetindedir. Müşteri veya yetkili dolum bayisinden, ilgili personeline eğitim verilmesi konusundaki talepleri karşılamakla yükümlüdür.

               (6) Üretici firmalar sözleşmesi bulunmayan yetkili dolum bayilerine, kullanıcılara dökme sınaî ve tıbbi gaz satışı yapamazlar.

Yetkili dolum bayileri ve kullanıcıların sorumlulukları

               MADDE 17-         (1) Yetkili dolum bayileri ve kullanıcılar işletmelerinde bulunan stok tankının ve gaz dağıtım tesisatının mevzuatta belirtilen esaslara, iş güvenliği ve emniyet tedbirlerine uygun olarak işletilmesinden sorumludur. İşletmelerinde bulunan stok tankları, 5’nci maddede yer alan ilgili teknik mevzuata uygun olmalıdır.

               (2) Kullanıcılar ve yetkili dolum bayileri, ilgili personelinin sınaî ve tıbbi gazlar ile çalışırken dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında gerekli eğitimleri almasını sağlamak ve gerekli kişisel donanımları tedarik etmek ve kullandırmak zorundadır.

               Sınaî ve tıbbi dökme gaz depolama tanklarının kuruluş şekli

                              MADDE 18- (1)  Sınai ve tıbbi dökme gaz depolama tanklarının tasarım ve inşasında ilgili mevzuat uyarınca can ve mal güvenliğini sağlamaya yönelik tedbir alınmalıdır

               Sınaî ve tıbbi gaz depolama tanklarının kuruluş yeri

               MADDE 19- (1) Dökme sınai ve tıbbi gazların ikmallerinin yapıldığı tankların işyerlerine yerleştirilmesinde ve asgari güvenlik mesafelerine uyulması hususunda 26/12/2003 tarihli ve 25328 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan “Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” ile 19/10/2005 tarihli ve 25971 sayılı Resmi Gazete’de  yayımlanan “Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” dikkate alınır.

Tankların dolum işlemi

               MADDE 20- (1) Tankların dolumunda, tank imalatçısının, dolumla ilgili talimatlarına uygun hareket edilmeli, tankın teknik kapasitesi göz önünde bulundurularak, can ve mal güvenliğini teminen, dolum işleminin güvenli bir şekilde yapılması sağlanmalıdır.

Uyarı levhaları

               MADDE 21- (1) Stok tankları, ikmal yapılan gazın cinsine göre tanımlanmalıdır. Dökme sınaî ve tıbbi gazların, doldurma ve boşaltma yapıldığı bölümlere, kolayca görülebilecek bir şekilde uyarı levhaları konulmalıdır.

               (2) Uyarı levhaları aşağıdaki bilgileri içermelidir;

               a) Sigara içilmesi ve ateş yakılması yasağı,

               b) Yetkili haricinde girilmesi yasağı,

               c) İkmal yapılan gazın özelliklerine göre (Toksik, parlayıcı, boğucu gaz vb.) uyarı işaretleri,

               (3) Ayrıca, stok tankı sahasında "Tanker Boşaltma Talimatı", “Acil Durum Talimatı”, “Tank Kullanma Talimatı”, acil durumlar için eğer tank üretici firmanın ise üretici firmaya ait, eğer kullanıcının ise tankın imalatçısı veya yetkili teknik servisine ait telefon numaraları bulunmalıdır.                         

Kullanımdaki stok tanklarının kontrolü ve bakımı

               MADDE 22- (1) Yetkili dolum bayileri ve kullanıcılar, kullanımdaki stok tanklarının emniyet valfları, vakum durumu, dış yüzey kontrolü, seviye göstergesi, basınç göstergesi ve vanaların sızdırmazlık kontrollerini, imalatçı firmanın belirlemiş olduğu sürelerde, tank imalatçı firmasına veya mülkiyeti gaz üretici firmaya ait ise üretici firmaya yaptırmalıdır. Yapılan kontroller sonunda bakım yapan firma tarafından “Tank Kontrol Belgesi” düzenlenmeli ve bir nüshası müşteriye verilmelidir.

               (2) Dökme olarak sınaî ve tıbbi gaz dolumu yapılan, küçük hacimli taşınabilir kapların bakımı, kabın sahibi tarafından kabın imalatçısına veya onun yetkili servislerine yaptırılır.

Dökme sınaî ve tıbbi gaz kullanıcılarının eğitimi

               MADDE 23- (1) Dökme sınaî ve tıbbi gaz kullanım alanında çalışan kişiler, aşağıdaki konularda eğitilmiş olmalıdır.

               a)  Meydana gelebilecek tehlikeler,

               b)  Tankların özellikleri ve işletilmesi,

               c)  Kullanıcı tarafından stok tanklarına yapılması gereken günlük rutin kontroller

               ç)  Gaz kaçağı ve yangın sırasında yapılması gerekenler.

               (2) Dökme gaz kullanan kullanıcıların ve yetkili dolum bayilerinin, üretici firmadan bu konuda görevli personeline eğitim vermesini talep etmesi durumunda üretici firma ilgili personele yukarıda belirtilen konularda eğitim vermek ve katılımcılar ile eğitmenlerin imzasını almak suretiyle bunu belgelendirmekle yükümlüdür

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Diğer Hükümler

               Bildirim

               MADDE 24- (1) Sınai ve tıbbi gaz üreticileri tarafından, kendileri ve yetkili bayilerinin faaliyetlerini içeren bilgiler Tebliğin yürürlülük tarihinden itibaren üç ay içerisinde; bayilik açılması, kapanması, feshi ve konu değişimi gibi hususlar ise ilgili hususun vuku bulmasından itibaren bir ay içerisinde Bakanlığa bildirilir. Gerçek veya tüzel kişiler Bakanlığa bildirilen faaliyet tanımının dışında sınaî ve tıbbi gaz faaliyetinde bulunamazlar.

               Denetim

               MADDE 25- (1)  Bu Tebliğ kapsamında yer alan tüm hususlarla ilgili Bakanlıkça görevlendirilecek personel denetim yapmaya yetkilidir.

               Cezai hükümler

               MADDE 26- (1) Bu Tebliğ hükümlerine aykırı hareket edenler hakkında 4077, 3516, 5237, 5326 ve 4703 sayılı Kanunların ilgili hükümlerine göre işlem yapılır. 

               Yürürlük

               MADDE 27- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer.

               Yürütme

MADDE 28- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Sanayi ve Ticaret Bakanı yürütür.